Klimop is een altijd groene wingerdplant die overal voorkomt. De leerachtige bladeren staan tegenover elkaar en zijn 3 tot 5 lobbig. De groenachtige bloem vertoont zicht in augustus of september. De vruchten rijpen in het voorjaar, deze zijn giftig. De wortel kan wel 30 cm. in door-snee worden als de plant oud is. Klimop kan wel 400 jaar oud worden. De stengel wordt dan zo dik als een boomstam.

Nederlandse namen

Gewone klimop, klimop, klemop, klimmerblad, kleef, klimveel, boomklim, clim, klimoep, ifte, iefte, veil, ranken, erfelranken, veerranken, eiloof, eikloof, veluwe, boomveil, kleif, lijkblaren, wintergroen, esper, lier.

"Hedera of "edera is de naam die klimmende en zich vasthechtende planten bij de Romeinen kregen, het zou afgeleid kunnen zijn van "ghed (omklemmen). "Helix wil zeggen "spiraal en verwijst naar de spiraalachtige groei.

Herkomst en vindplaats

Klimop groeit van nature in de kalkrijke bossen van Europa. Hij verspreidde zich over Noord-Afrika en West-Azië. Nu is de klimop ook ingeburgerd in Noord-Amerika.
Er worden enkele honderden verschillende soorten gekweekt, met afwijkend blad.
De gewone klimop is vooral aan te treffen in bossen, langs hagen, op rotsen, muren, houtwallen en ruïnes.
Klimop groeide veel tegen huizen, kastelen en schuttingen. Doordat een groot deel van deze gebouwen zijn gerestaureerd werd de klimop er van af getrokken. Het werd niet teruggeplant omdat het schade toebrengt aan bakstenen muren.

Ondanks dat het voegwerk wordt aangetast, zijn er ook mensen die van mening zijn dat het juist nuttig is om klimop tegen een gevel te laten groeien. Zij zeggen dat alleen oude brokkelige muren - waarvan de voegen al zijn aangetast - schade ondervinden van klimop. De plant beschermt tegen weer en wind en is een prima windkering. Hij zorgt voor een besparing op de stookkosten en hij biedt aan veel vogels een nestgelegenheid.

Bacchus

De druif en klimop lijken op elkaar. De bessentrosjes van de klimop lijken op druiventrosjes. Vroeger werden de druif en de klimop als elkaars tegenpolen gezien.
Bacchus (de god van de vruchtbaarheid en de wijn in de Romeinse mythologie) en Dionysos (hij werd door de Grieken vereerd als de god van de wijn) werden steeds met een klimopkrans afgebeeld. Men dacht dat klimop dronkenschap kon tegengaan.

Vroeger zei men dat het gevaarlijk was om onder een klimop te gaan slapen. De ziel kon dan langs de klimop naar de hemel klimmen en men werd nooit meer wakker.

De taal der bloemen

Klimop staat voor vasthoudendheid. Met het geven van klimop aan een geliefde zegt men: "Ik verkies u boven alles.

Wasmiddel

Klimop wordt wel gebruikt om vlekken te verwijderen uit zwarte of donkergekleurde wol. Kook een handvol klimopbladeren een half uur in water. Laat de wol in het water weken.

Haarverzorging

Hoofdhaar wordt minder snel grijs, en bruin of zwart haar krijgt een prachtige glans en wordt iets don-kerder van een klimopspoeling.

Laat 20 verse klimopbladeren even koken in een liter water. Laat een dag staan en zeef het.

Gebruik dit als spoeling na het haarwassen.

Cosmetisch gebruik

Klimop verzacht zonnebrand en wordt gebruikt in crèmes tegen cellulitis.

Geneeskundig gebruik

  • Vroeger werd klimopthee gedronken bij neuralgische en reumatische pijnen, bronchitis, kinkhoest en slijmvliesontstekingen.
  • Plinius de Oudere raadde klimop aan bij beten van bijen en spinnen, bij wormen, hoofdpijn, miltaandoeningen en om vocht af te drijven.
  • Dodoens adviseerde klimop lokaal aan te brengen bij wonden, verzweringen en brandwonden en hoofdpijn.
  • Babys die last hadden van berg of krentenbaard kregen een mutsje van klimop.
  • De Osage indianen bonden vroeger fijngemaakte klimopbladeren op likdoorns en eeltplekken, later weekten ze de klimopbladeren eerst in azijn en legden de doorweekte bladeren op de plekken.

Tegenwoordig wordt het inwendig gebruik van klimop sterk afgeraden; klimop bevat hederine, dat rode bloedlichaampjes afbreekt.

De belangrijkste eigenschappen zijn: huidprikkelend, doorbloedingverhogend, bloedvatverwijdend, bloedsomloopbevorderend, ontzwellend, (zenuw)pijnstillend, antibacterieel, schimmelwerend, ontstekingswerend, wondhelend, antiseptisch en antiparasitair.

  • Uitwendig kunnen de bladeren heel goed gebruikt worden. De bladeren hebben een kalmerend effect op het perifere zenuwstelsel. Ze zijn dan ook geschikt bij reuma, pijnlijke en opgezette benen, zenuwontsteking en ischias.
  • Gewassen en gekneusde klimopbladeren kunnen op pijnlijke plekken worden gelegd die worden veroorzaakt door zonnebrand.
  • Een pap van een kwart fijngehakte bladeren en driekwart lijnzaadmeel wordt gebruikt op brandwonden, wonden, zonnebrand, etterende wonden, reumatische pijnen, rugpijn, zenuwpijnen en cellulitis.

Likdoorns

Plet 20 gram verse klimopbladeren lichtjes in een vijzel. Laat ze vervolgens ca. 10 uur in 100 ml. wijnazijn weken. Druk ze uit en gebruik de bladeren in een zwachtel op de likdoorn. Laat de hele nacht inwerken.
Meermalen herhalen totdat de likdoorn week is en gemakkelijk in een warm voetbad loslaat.

Massageolie

Doe twee eetlepels fijngemaakte bladeren in een flesje van 250 ml. Vul de fles tot driekwart met St. Jansolie (of bijv. zonne-bloem-, olijf of- amandelolie).
Voeg nog een eetlepel azijn toe en zet de fles op een warme plaats en laat 2-3 weken trekken.

Gebruik deze massageolie bij pijnlijke, stijve spieren en gewrichten.

Geneeskundig gebruik bij dieren

  • De bessen worden als zweetdrijvend middel aanbevolen bij koorts.
  • De bladeren kneust men en gebruikt ze als omslag bij gezwollen klieren.
  • Geef een handvol blad aan schapen en geiten net na een bevalling, voor een algehele reiniging.

Planten van de maand

Meer planten

Reeds eerder verschenen in deze serie:

Naam Latijnse naam
Akkervergeet-mij-nietje Myosotis arvensis
Berk Betula
Bernagie Borago officinalis
Bosaardbei Fragaria vesca
Brandnetel Urtica dioica
Citroenmelisse Melissa officinalis
Daslook Allium ursinum
Duizendblad Achillea millefolium
Echte Kamille Matricaria recutita
Goudsbloem Calendula officinalis
Grote Engelwortel Angelica archangelica
Grote Klaproos Papaver Rhoeas
Hemelsleutel Sedum telephium
Hop Humulus lupulus
Hulst Ilex aquifolium
Jacobsladder Polemonium caeruleum
Klein hoefblad Tussilago farfara
Klimop Hedera Helix
Lavendel Lavandula angustifolia
Lievevrouwebedstro Galium odoratum
Madelief Bellis perennis
Madonnalelie Lilium candidum
Maretak Viscum Album L.
Meidoorn Crataegus oxyacantha
Paardenbloem Taraxacum officinale
Rozemarijn Rosmarinus officinalis
Salie Salvia officinalis
Sleutelbloem Primula veris
Sneeuwklokje Galanthus nivalis
Spar Picea
St. Janskruid Hypericum perforatum
Thuja Thuja occidentalis
Toorts Verbascum thapsus
Vlier Sambucus nigra
Walnoot Juglans regia

Oikos

Onder deze naam produceren en verkopen we een hele lijn bad- en massageoliën, douchecrèmes, etherische oliën, eerste hulp producten en tincturen. Vanwege hun bijzondere kwaliteit zijn deze producten inmiddels een begrip.

De producten worden verkocht in onze eigen biologische winkel op het terrein en in onze webshop.

Bezoek onze webshop