Het Gaia Collectief is een weerspiegeling van het bewustzijn dat alles ´één´, of ´ondeelbaar´ is. Alle keuzes die worden gemaakt in organisatie, structuur, projecten, processen en voorzieningen, vloeien voort uit, en dragen bij aan, dit bewustzijn. ´Het midden´ vinden staat hierbij centraal, omdat eenheid alleen ervaren kan worden vanuit het midden.
Om dit gegeven te waarborgen zijn er een aantal kenmerken waaraan toekomstige Gaia Collectieven moeten voldoen. Deze kenmerken vinden hun oorsprong in de wetenschapsfilosofie die Gaia Collectief Ecolonie gedurende de jaren heeft gevormd.
Het Gaia Collectief:
- Draagt gezamenlijk zorg voor Gaia (de kritieke zone), neemt verantwoordelijkheid voor het stuk aarde waar het Collectief landt.
- Neemt actief positie in t.o.v. sociaal/maatschappelijke/politieke vraagstukken. In besef dat het vormen van een Collectief inherent een politieke keuze is en nastrevend dat het een plicht is om bij te dragen aan maatschappelijk bewustzijn, in plaats van af te keren van de maatschappij.
- Stelt arbeid centraal, erkennend dat arbeid liefde is. Door praktische en theoretische arbeid te combineren streeft het naar ‘het midden’. Hierbij is het zowel een tegenwicht tegen de heersende frivoliteit en gevoelscultuur in westerse samenlevingen als een weg tot (bewustzijns) ontwikkeling zonder psychologische insteek.
- Heeft een vorm van inclusieve spiritualiteit die mystiek wordt genoemd. Strevend naar eenvoud en soberheid, zijnde een modern klooster. De eenvoud als weg naar ‘het midden’.
- Werkt in dialectisch proces met filosofische theorie. De theorie vormt de praktijk en de praktijk geeft betekenis aan de theorie.
- Heeft een inclusieve houding naar gasten, bewoners en participanten. Mensen van allerlei verschillende achtergronden en opleidingsniveaus zijn welkom en er wordt altijd een weg gezocht zodat iedereen kan bijdragen aan het geheel.
- Heeft een veelzijdige, ambachtelijke, projectorganisatie, waar leerlingen en leraren op gelijkwaardige wijze samenwerken.
- Heeft een biologische voedselproductie en verwerking daarvan, die een optimale zelfvoorziening nastreeft.
- Heeft een energievoorziening die duurzaam is, door hernieuwbare bronnen te gebruiken.
- Heeft een interne en externe economie die er voor zorgt dat de bewoners van het Collectief niet alleen een basisinkomen kunnen ontvangen, maar als Collectief ook sociaal en economisch van belang kunnen zijn voor de omgeving.
- Heeft een organisatorische, juridische structuur die recht doet aan de gemeenschappelijke verantwoordelijkheden (vereniging, coöperatie).
- Heeft gezamenlijke regels die dienstbaar zijn aan het gemeenschapsleven en de ontwikkeling daarvan, erkennend dat discipline hierin belangrijk is.