Imkerij

Een ode aan de bij

Eind februari reisden wij, Stijn en Ingrid, naar Zeist voor de Biodynamische Imkerdag. Het werd een dag die nog lang zal nazinderen. Een dag vol inspiratie, verdieping en ontmoetingen met mensen die, net als wij, voelen dat de relatie tussen mens en bij bewust beleefd mag worden.

Het thema van deze imkerdag was ‘De bij als zusterwezen van de mens’. Bijen hebben een uitzonderlijke plek in het leven op aarde; ze zijn het zoemende hart van deze planeet, bondgenoten van het leven.

Een van de lezingen die ons bijzonder raakte, was die van Sonne Copijn van Bee Foundation over de Rechten van de Bij. Een idee dat eigenlijk meteen heel logisch voelt. Als we erkennen dat bijen essentieel zijn voor het leven op aarde, waarom zouden zij dan geen eigen rechten hebben? Rechten op een gezonde leefomgeving, op voldoende voedsel en op ruimte om hun natuurlijke manier van leven te volgen.

Als imkers, of beter gezegd: hoeders van de bijen, delen wij deze gedachte. Want de bij is voor ons geen productiedier en ook geen honingfabriek. De honing laten we voor het volk zelf. Het is hun wintervoorraad, hun levensbron.

Wanneer je een bijenvolk beter leert kennen, ontdek je namelijk iets wonderlijks. Een bijenvolk is niet simpelweg een verzameling losse insecten. In de biodynamische imkerij wordt daarom gesproken over een “imme”. Een imme is het geheel: duizenden bijen, de koningin, het broed, de raten, de warmte, de geur, het ritme, de totale leefomgeving die wel meer dan 3 kilometer ver kan reiken: samen vormen zij één levend organisme.
De individuele bij is als het ware een cel in dat grotere lichaam. Net zoals onze eigen lichaamscellen samen ons lichaam vormen; zo vormt dit levende organisme, de imme. Het volk ademt, reguleert zijn temperatuur, neemt besluiten en beweegt als één geheel. Het is een superorganisme, een levend wezen op zichzelf.

Wanneer je zo kijkt naar bijen, verandert ook je rol als 'bijen hoeder'. Je gaat niet langer iets halen bij de bijen, maar je gaat juist luisteren, kijken, ondersteunen, beschermen en samenwerken.

Bijen dragen bovendien op nog veel meer manieren bij aan het leven dan we vaak beseffen. Natuurlijk kennen we hun rol in de bestuiving, maar hun werk gaat verder. Terwijl zij van bloem naar bloem vliegen, nemen zij bijvoorbeeld ook talloze micro-organismen met zich mee. Als kleine taxi-chauffeurs verbinden zij ecosystemen: ze brengen leven van de ene plek naar de andere en helpen zo de biodiversiteit van een landschap te weven. 

Op die manier zijn bijen echte verbinders. Misschien is dat ook waarom ze zo goed passen bij Ecolonie. Net als een bijenvolk is Ecolonie een levend geheel. Vele mensen, plekken, planten, dieren en initiatieven vormen samen een groter organisme waarin ieder zijn of haar eigen rol heeft.

Samen met José proberen wij hier hoeders te zijn van de bijen. Niet om iets van hen te nemen, maar om ruimte te scheppen waarin zij kunnen leven volgens hun eigen wijsheid.

Misschien kunnen we ons allemaal af en toe laten inspireren door de bij. Door haar toewijding, haar samenwerking en haar stille maar krachtige bijdrage aan het geheel.
Want uiteindelijk herinnert de bij ons aan iets eenvoudigs en essentieels: dat al het leven met elkaar verbonden is.

Daarom deze ode aan de bij, want voor ons staat de bij als symbool voor alles wat leeft en daar omheen.